1. ภาพสะท้อนชีวิต

การคืนดีต้องอาศัยคนสองคน แต่การให้อภัยใช้เพียงคนเดียว

แซคไม่สามารถทำใจไปร่วมงานฉลองครบรอบแต่งงาน 50 ปีของพ่อแม่ได้ การที่พวกเขาไม่เคยใส่ใจในชีวิตและครอบครัวของเขาทำให้เขาเจ็บปวดมากจนไม่อยากยุ่งเกี่ยวด้วย นับประสาอะไรกับการไปให้เกียรติพวกเขาในวาระครบรอบแต่งงาน 50 ปี

เบ็คกี้นอนไม่หลับในตอนกลางคืน เธอมักจะฝันร้ายถึงแม่ที่เคยทำร้ายเธอในวัยเด็ก แม้ว่าแม่ของเธอจะเสียชีวิตไปแล้วถึงสิบปี แต่เบ็คกี้ก็ยังไม่สามารถให้อภัยสำหรับความเจ็บปวดนั้นได้

"เพื่อนสนิท" ของโจแอนน์โกหกเรื่องของเธอกับแฟนหนุ่ม ทำให้เขาเลิกกับเธอ ตอนนี้เพื่อนของโจแอนน์และอดีตแฟนหนุ่มกำลังคบกัน ทุกครั้งที่โจแอนน์เห็นพวกเขาที่โรงเรียน เธอรู้สึกเหมือนถูกหักหลังซ้ำแล้วซ้ำเล่าและหยุดคิดเรื่องนี้ไม่ได้เลย

ทอมพบว่าเพื่อนร่วมงานของเขาคอยวิพากษ์วิจารณ์เขาให้เจ้านายฟังและแสดงความคิดเห็นในแง่ลบเกี่ยวกับงานของเขา เจ้านายได้เลื่อนตำแหน่งให้เพื่อนร่วมงานและลดตำแหน่งทอมลง ทอมหยุดคิดหาวิธีแก้แค้นเพื่อนร่วมงานคนนี้ไม่ได้เลย

2. คำจำกัดความและข้อคิดสำคัญ

สิ่งที่การให้อภัยเป็นและไม่เป็น

การไม่ให้อภัยคือสภาวะของความขุ่นเคือง ความขมขื่นใจ ความเกลียดชัง ความเป็นปฏิปักษ์ ความโกรธ ความกลัว และความเครียดที่มีต่อบุคคลที่ได้ล่วงละเมิดผู้อื่นในทางใดทางหนึ่ง การไม่ให้อภัยเปรียบเสมือนโรคมะเร็งที่กัดกินจิตวิญญาณของบุคคลนั้น

การให้อภัยเกิดขึ้นเมื่อความรู้สึกเย็นชาของการไม่ให้อภัยถูกเปลี่ยนเป็นอารมณ์ที่อบอุ่น เปี่ยมด้วยความรัก ความเมตตาสงสาร ความห่วงใย และความเห็นแก่ผู้อื่น อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงที่ออกมาจากใจจริง

การให้อภัย:

• ไม่ได้หมายความว่าความผิดที่ทำต่อคุณเป็นสิ่งที่ยอมรับได้

• ไม่ได้ลดทอนความชั่วร้ายที่กระทำต่อคุณ และไม่ใช่การปฏิเสธสิ่งที่เกิดขึ้น

• เป็นส่วนสำคัญในการไม่ยอมให้ความผิดเหล่านั้นมาทำร้ายคุณได้อีกต่อไป

• ไม่ได้ลบล้างผลที่ตามมาซึ่งอีกฝ่ายต้องเผชิญจากบาปของเขา

• คือการปล่อยวางความปรารถนาที่จะทำร้ายอีกฝ่าย พูดง่ายๆ คือ การให้อภัยหมายถึงคุณ "ยกหนี้ให้"

• เป็นกระบวนการที่ยากลำบากและอึดอัดใจ เมื่อคุณตัดสินใจที่จะให้อภัย พระเจ้าจะทรงประทานพระหรรษทานและพละกำลังในการให้อภัย และรักษาใจที่พร้อมให้อภัยไว้

• ไม่ใช่ความอ่อนแอ มันคือสิ่งที่ทรงพลังที่สุดที่คุณสามารถทำได้ การปฏิเสธที่จะให้อภัยคือการปล่อยให้ซาตานทำร้ายคุณต่อไป การให้อภัยเป็นการหยุดยั้งอำนาจทำลายล้างของซาตานในชีวิต

• ไม่ใช่การคืนดี การคืนดีต้องอาศัยคนสองคน แต่การให้อภัยใช้เพียงคนเดียว

• ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการกระทำของอีกฝ่าย และไม่ใช่การคุมประพฤติ (เช่น การพูดว่า "ฉันจะให้อภัยคุณตราบใดที่คุณไม่ดื่มเหล้า")

• ไม่ได้เรียกร้องให้คุณกลายเป็น "พรมเช็ดเท้า" และไม่ได้เรียกร้องให้คุณปล่อยให้ผู้ล่วงละเมิดกลับมาทำร้ายคุณได้อีก

• เป็นของขวัญที่คุณมอบให้กับผู้ล่วงละเมิด ในทางกลับกัน ความไว้วางใจเป็นสิ่งที่ต้องสร้างขึ้น คุณต้องกำหนดขอบเขต

• ไม่ต้องรอให้ผู้ล่วงละเมิดกลับใจ (เป็นทุกข์ถึงบาป) มนุษย์ไม่สามารถเรียกร้องการกลับใจก่อนที่จะให้อภัยได้ ซึ่งต่างจากพระเจ้าที่ทรงประทานการอภัยเมื่อเรากลับใจ

• เป็นเรื่องเกี่ยวกับว่าคุณไว้วางใจให้พระเจ้าดูแลคุณมากแค่ไหน

• คือการมีความเห็นอกเห็นใจต่อผู้ล่วงละเมิด มีความถ่อมตนเกี่ยวกับความบาปของตนเอง และมีความกตัญญูที่ได้รับการอภัยจากพระเจ้าและผู้อื่น

เหตุผลที่ควรให้อภัย

• การให้อภัยปลดปล่อยคุณให้เป็นอิสระเพื่อก้าวเดินต่อไปในชีวิต

• เป็นการปฏิเสธที่จะให้คนที่ทำร้ายคุณมีอำนาจเหนือชีวิตคุณ

• เป็นการเปิดกว้างความสัมพันธ์ของคุณกับพระเจ้า (ดู มัทธิว 5:43–48)

• ช่วยปกป้องคุณจากการกลายเป็นคนขมขื่น และช่วยปกป้องคนรอบข้างคุณ

• ช่วยป้องกันไม่ให้คุณกลายเป็นเหมือนคนที่ทำร้ายคุณ

• การไม่ให้อภัยไม่ได้ทำร้ายผู้กระทำผิดเลยแม้แต่น้อย มันทำร้ายตัวคุณเองเท่านั้น

• พระคัมภีร์สั่งให้เราเป็นคนรู้จักให้อภัย (มัทธิว 18:21–35)

3. การสัมภาษณ์เพื่อประเมินสถานการณ์

เมื่อบุคคลหนึ่งมาขอความช่วยเหลือเพื่อการให้อภัย นั่นเป็นเพราะการไม่สามารถให้อภัยได้เริ่มรบกวนชีวิตส่วนตัว อารมณ์ หรือจิตวิญญาณของเขาหรือเธอ

การไม่สามารถให้อภัย (เนื่องจากความเครียดที่เกิดขึ้น) อาจเป็นต้นเหตุของปัญหาทางร่างกาย เช่น ขาดพลังงาน นอนไม่หลับ ปวดศีรษะ ปวดข้อ หรือปวดหลัง นอกจากนี้ยังอาจเป็นสาเหตุพื้นฐานของโรคซึมเศร้าหรือความวิตกกังวล

บางครั้งบุคคลนั้นก็ไม่ตระหนักว่าต้นเหตุของปัญหาของตนคือการขาดการให้อภัย ดังนั้น ผู้ให้คำปรึกษาอาจจำเป็นต้องค่อยๆ นำทางเขาหรือเธอไปสู่ความเข้าใจนี้

ลองพิจารณาคำถามประเมินต่อไปนี้:

1. คุณช่วยเล่าภูมิหลังของคุณให้ฉันฟังหน่อยได้ไหม?

2. คุณคิดว่าอะไรคือต้นเหตุของความกังวลของคุณ?

3. อะไรนำคุณมาขอรับคำปรึกษา?

4. คุณหวังว่าจะบรรลุผลอะไรบ้าง?

5. เหตุการณ์ใดหรือเรื่องใดที่คุณกำลังมีปัญหาในการให้อภัย?

6. เหตุการณ์เหล่านั้นทำให้คุณรู้สึกอย่างไร?

7. คุณบอกอะไรฉันได้บ้างเกี่ยวกับคนที่ทำร้ายคุณ?

8. คุณเคยพยายามทำอะไรไปบ้างแล้วเพื่อช่วยให้ตนเองให้อภัยได้?

9. คุณปกป้องตนเองอย่างไรไม่ให้ถูกคนๆ นี้ทำร้ายอีก?

10. คุณรู้ได้อย่างไรว่าคุณยังไม่ได้ให้อภัยบุคคลนี้?

11. คุณเคยเห็นตัวอย่างของการให้อภัยในครอบครัวของคุณในขณะที่คุณเติบโตขึ้นบ้างหรือไม่?

12. คุณจำได้ไหมว่าครั้งแรกที่มีคนทำให้คุณขุ่นเคืองคือเมื่อไหร่? คุณจัดการกับมันอย่างไร?

13. คุณมองเห็นรูปแบบวิธีที่คุณตอบสนองเมื่อมีคนทำให้คุณขุ่นเคืองหรือไม่?

14. การตอบสนองเหล่านั้นช่วยเหลือหรือทำร้ายคุณ?

15. พระเจ้าตรัสว่าอย่างไรเกี่ยวกับการให้อภัย?

16. คุณคิดว่าการให้อภัยคืออะไร?

4. คำแนะนำเชิงอภิบาล

แบ่งปันข้อมูลเกี่ยวกับการให้อภัยที่แท้จริงตามที่อธิบายไว้ข้างต้นให้บุคคลนั้นฟัง บ่อยครั้งที่บุคคลหนึ่งไม่ได้ให้อภัยก็เพราะเขาหรือเธอไม่เข้าใจว่าการให้อภัยคืออะไร

การให้อภัยเป็นที่เข้าใจได้ดีที่สุดในฐานะการกระทำและกระบวนการ เมื่อบุคคลหนึ่งให้อภัย จิตใจของเขาหรือเธอจะเริ่มได้รับการเยียวยา เราสามารถให้อภัยได้เมื่อเราตระหนักว่าเราได้รับการอภัยจากพระเจ้าแล้ว (เอเฟซัส 4:31–32)

หากบุคคลนั้นไม่อยากปล่อยผู้ล่วงละเมิด "ให้ลอยนวล" ให้อธิบายว่าการให้อภัยคือการปลดปล่อยตัวผู้รับคำปรึกษาเอง และปกป้องเขาหรือเธอจากอำนาจทำลายล้างของการไม่ให้อภัย ปลดปล่อยบุคคลนั้นให้เป็นอิสระเพื่อก้าวเดินต่อไปในชีวิต

ระบุอารมณ์ความรู้สึก

กำหนดขอบเขต

ทำงานร่วมกับบุคคลนั้นเพื่อพิจารณาว่าต้องทำอย่างไรเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ล่วงละเมิดมาทำร้ายผู้รับคำปรึกษาได้อีก สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับวิธีที่บุคคลนั้นจะรักษาความสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องกับผู้ล่วงละเมิด ตัวอย่างเช่น เขาหรือเธอสามารถสุภาพได้ (ขอบเขตที่ปลอดภัย) โดยไม่ต้องเป็นเพื่อนสนิท (ขอบเขตที่ไม่ปลอดภัย) ในทำนองเดียวกัน เขาหรือเธอสามารถรับฟังได้โดยไม่ต้องทำตามคำแนะนำ

ลดเวลาที่ใช้กับบุคคลที่ไม่ปลอดภัย บุคคลที่ไม่ปลอดภัยคือผู้ที่ทำร้ายผู้อื่นโดยไม่คำนึงถึงความเสียหายที่สร้างขึ้นในชีวิตของคนคนนั้น

อย่าแสวงหาการยอมรับจากบุคคลที่มีแนวโน้มว่าจะทำให้เกิดความเจ็บปวด

ช่วยให้บุคคลนั้นตระหนักว่าเขาไม่จำเป็นต้องได้รับการยอมรับจากผู้อื่นเพื่อที่จะมีชีวิตที่เป็นอิสระและเติมเต็ม การยอมรับเดียวที่เขาต้องการคือการยอมรับจากพระเจ้า

จงรู้ไว้ว่าพระเจ้าสามารถใช้ความขุ่นเคืองนั้นเพื่อส่งเสริมการเติบโตส่วนบุคคลและฝ่ายจิตวิญญาณ และให้เราพึ่งพาพระองค์เพื่อแผนการและสิริรุ่งโรจน์ของพระองค์

วอนขอพระจิตเจ้าให้ทรงเข้าแทรกแซงเพื่อเยียวยาบาดแผลทางอารมณ์ของผู้รับคำปรึกษา

วอนขอพระเจ้าให้ทรงช่วยเหลือผู้รับคำปรึกษาในการมอบความรักแก่ผู้ล่วงละเมิด ว่ากันว่าการกระทำใดๆ ที่ไม่ได้เกิดจากความเมตตาสงสารนั้นล้วนเป็นบาป เนื่องจากผู้ที่ล่วงละเมิดมักจะเป็นผู้ที่หลงผิด แตกสลาย หรือเจ็บปวด ดังนั้น แม้แต่ผู้ที่ถูกทำร้ายก็สามารถรู้สึกเวทนาและเมตตาสงสารผู้ล่วงละเมิดได้

การสวดภาวนาเพื่อผู้ล่วงละเมิดจะช่วยให้ความรู้สึกของผู้รับคำปรึกษาเปลี่ยนไปจากการต้องการแก้แค้น เป็นการไม่ต้องการให้เกิดอันตราย และท้ายที่สุดคือการปรารถนาสิ่งที่ดีที่สุดให้กับผู้ล่วงละเมิด เมื่อผู้รับคำปรึกษาไปถึงขั้นสุดท้ายนี้ เขาหรือเธอจะได้รู้จักกับอิสรภาพที่แท้จริง

5. ขั้นตอนการปฏิบัติ

R - E - A - C - H :

Recall the Hurt (ระลึกถึงความเจ็บปวด)

• เป็นเรื่องยากแต่จำเป็นที่จะต้องระลึกถึงความเจ็บปวด
• อย่าลดทอนหรือปฏิเสธความเจ็บปวดของบุคคลนั้น
• อย่าแก้ตัวแทนผู้ล่วงละเมิด
• การระลึกถึงความเจ็บปวดไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อชี้นิ้วโทษ แต่เป็นวิธีทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างเป็นกลาง
• การเขียนบันทึกส่วนตัวเป็นวิธีที่ยอดเยี่ยมในการรับมือกับความโกรธและความเจ็บปวด มันช่วยจัดระเบียบความคิดของคุณและช่วยให้คุณยอมรับความจริงอย่างชัดเจน
• บางครั้งการเขียนจดหมายถึงผู้ล่วงละเมิดก็มีประโยชน์ แต่ไม่ต้องส่งจดหมายนั้นไป

Empathize with the Person (เอาใจเขามาใส่ใจเรา)

• เขียนจดหมายประหนึ่งว่าคุณคือผู้ล่วงละเมิด คุณควรเขียนเกี่ยวกับความคิด ความรู้สึก ความเข้าใจ และความกดดันต่างๆ ทำให้จดหมายฉบับนี้เป็นจดหมายขอโทษ การทำเช่นนี้ยากแค่ไหน?
• การเอาตัวเองไปอยู่ในจุดของคนที่ล่วงละเมิด จะช่วยให้คุณเริ่มเข้าใจได้ว่าทำไมเขาจึงทำเช่นนั้น
• วิธีนี้ไม่ได้เป็นการลบล้างความผิดของบุคคลนั้น แต่เป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าคนที่ทำร้ายผู้อื่นมักจะเป็นคนที่กำลังเจ็บปวดอย่างสาหัสอยู่เช่นกัน

Altruistic Gift of Forgiveness (มอบของขวัญแห่งการให้อภัยอย่างเห็นแก่ผู้อื่น)

• คิดถึงการ "ให้" การอภัย ลองนึกถึงตอนที่คุณทำสิ่งผิดพลาดและได้รับการอภัย ไตร่ตรองถึงการกระทำผิดและความรู้สึกผิดที่คุณรู้สึก การได้รับการอภัยนั้นรู้สึกอย่างไร? คุณอยากมอบของขวัญแห่งการให้อภัยนั้นให้กับคนที่ทำร้ายคุณหรือไม่?
• เขียนเช็คเปล่าแห่งการให้อภัย เขียนในบันทึกของคุณว่าในวันนี้คุณได้ปลดเปลื้องผู้ล่วงละเมิดจากหนี้ที่เขาหรือเธอติดค้างคุณอยู่แล้ว
• คุณอาจต้องการจดความผิดที่บุคคลนั้นได้กระทำ แล้วเขียนคำว่า "ยกเลิก" หรือ "ชำระเต็มจำนวน" ทับลงไป
• ผ่านขั้นตอนนี้ ให้ระลึกถึงพระเมตตาและพระหรรษทานอันยิ่งใหญ่ที่พระเจ้าทรงมีต่อคุณด้วย

Commit Publicly to Forgive (ให้คำมั่นสัญญาอย่างเปิดเผยที่จะให้อภัย)

• เขียนใบรับรองหรือจดหมายให้อภัยเพื่อระบุว่าคุณจะไม่หมกมุ่นครุ่นคิดถึงความผิดที่ทำต่อคุณอีกต่อไป แต่ไม่ต้องส่งไป
• การมีส่วนร่วมในการแสดงออกถึงการให้อภัยสู่ภายนอก เช่น การเขียนจดหมาย จะทำให้คุณมีแนวโน้มที่จะจดจำได้ว่าคุณได้ให้อภัยแล้ว และได้รับการปลดปล่อยให้เป็นอิสระจากโรคระบาดของการ "ไม่ให้อภัย"
• บอกครอบครัวและ/หรือเพื่อนของคุณเกี่ยวกับการตัดสินใจให้อภัยของคุณ การเปิดเผยการให้อภัยของคุณให้ผู้อื่นทราบ จะทำให้คุณต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจให้อภัยผู้ล่วงละเมิด

Hold on to Forgiveness (ยึดมั่นในการให้อภัย)

• ยึดมั่นในการให้อภัยเมื่อความสงสัยเกิดขึ้น
• มีความแตกต่างระหว่างการจดจำการล่วงละเมิดได้ กับการขาดการให้อภัย
• สร้าง "ศิลารำลึก" หลังจากที่พระเจ้าทรงแยกแม่น้ำจอร์แดนเพื่อให้ชาวอิสราเอลข้ามไปบนดินแห้งได้ พระเจ้าทรงสั่งโยชูวาให้แต่ละเผ่าเลือกก้อนหินมากองรวมกันเพื่อเป็นอนุสรณ์รำลึกถึงสิ่งที่ยิ่งใหญ่ที่พระเจ้าทรงกระทำในวันนั้น หินเหล่านั้นทำหน้าที่เป็นเครื่องรำลึกสำหรับประชาชนและลูกหลานของพวกเขาในเวลาต่อมา (โยชูวา 4) เป็นการดีที่จะมีบางสิ่งที่เป็น "รูปธรรม" เพื่อช่วยให้คุณจดจำวันที่คุณปลดปล่อยผู้ล่วงละเมิดให้เป็นอิสระ
• จำไว้ว่าต้องลืม! เมื่อคอร์รี เทน บูม (Corrie ten Boom) ถูกเตือนถึงความผิดที่ใครบางคนเคยทำกับเธอ เธอตอบว่า "ฉันจำได้อย่างชัดเจนเลยว่าฉันลืมเรื่องนั้นไปแล้ว" แม้ว่าคุณอาจจะไม่มีวันลืมได้จริงๆ แต่คุณก็สามารถจำได้ว่าคุณได้ให้อภัยไปแล้ว

6. มุมมองจากพระคัมภีร์

พระเยซูเจ้าทรงอภัยบาปของคุณเมื่อใด? สองพันปีที่แล้วบนไม้กางเขน สองพันปีก่อนที่คุณจะมาอ้อนวอนขอการอภัยจากพระองค์ การให้อภัยนั้นอยู่ที่นั่นแล้ว พร้อมสรรพ สมบูรณ์ บริบูรณ์ และให้เปล่า

(Joseph M. Stowell)

เขาต้องคืนของนั้นเต็มจำนวน และเพิ่มให้อีกหนึ่งในห้าของราคาสิ่งนั้น ให้แก่ผู้เป็นเจ้าของในวันที่เขาถวายเครื่องบูชาชดเชยบาป แล้วเขาจะนำเครื่องบูชาชดเชยบาปมาถวายแด่พระยาห์เวห์ คือแกะตัวผู้ปราศจากตำหนิจากฝูง หรือราคาเทียบเท่า มามอบให้สมณะเป็นเครื่องบูชาชดเชยบาป

(เลวีนิติ 6:5–6)

• เครื่องบูชาในพันธสัญญาเดิมได้รับการออกแบบมาเพื่อให้ผู้ล่วงละเมิดสามารถรับการอภัยจากพระเจ้าได้ แต่ผู้กระทำผิดก็ต้องรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของตนโดยการชดใช้ให้กับผู้ที่ถูกละเมิดด้วย
• เราเองก็ต้องรับผิดชอบต่อผลกระทบที่บาปของเรามีต่อผู้อื่น เราจำเป็นต้องคืนดีไม่เพียงแต่กับพระเจ้าเท่านั้น แต่รวมถึงผู้ที่เราได้ทำผิดต่อเขาด้วย กฎของพระคัมภีร์ถือว่าเราต้องรับผิดชอบต่อพฤติกรรมของเราเอง

กษัตริย์ [ดาวิด] จึงรับสั่งให้เรียกอับซาโลมเข้ามา อับซาโลมเข้าเฝ้ากษัตริย์ ก้มหน้ากราบลงถึงพื้นดินเฉพาะพระพักตร์กษัตริย์ แล้วกษัตริย์ทรงจูบอับซาโลม

(2 ซามูเอล 14:33)

• แม้ว่าอับซาโลมจะทำสิ่งต่างๆ ไปมากมาย แต่ดาวิดก็ยังเปิดโอกาสสำหรับการคืนดีโดยการให้อภัยบุตรชายของตน ทว่าอับซาโลมกลับไม่มีน้ำตา ไม่มีการกลับใจ ไม่มีการเปลี่ยนใจ อันที่จริง ในที่สุดอับซาโลมก็พยายามที่จะยึดบัลลังก์ของบิดาตน (2 ซามูเอล 15:10)
• บุคคลหนึ่งสามารถให้อภัยได้ แต่การคืนดีต้องอาศัยคนสองคน การให้อภัยไม่ได้รับประกันการคืนดี อย่างไรก็ตาม การให้อภัยคือยาสมานแผลสำหรับผู้ที่เต็มใจจะปล่อยวางความเจ็บปวดและความผิดที่ผู้อื่นทำ

เรา คือเราเองที่เป็นผู้ลบล้างความผิดของเจ้าเพื่อเห็นแก่เรา และเราจะไม่จดจำบาปของเจ้าอีกต่อไป

(ประกาศกอิสยาห์ 43:25)

• เมื่อความรู้สึกผิดจากบาปในอดีตถ่วงเราลง เราต้องจำไว้ว่าเมื่อเราแสวงหาการอภัย พระเจ้าทรง "ลบล้าง" การล่วงละเมิดของเราและทรงลืมบาปของเรา
• การลบล้างบาปคือการล้างกระดานให้สะอาดหมดจด ไม่ว่าเราจะทำบาปใด พระเจ้าทรงสัญญาที่จะลบมันทิ้ง พระองค์ทรงทราบสิ่งที่เราทำ แต่พระองค์ทรงปฏิบัติต่อเราเหมือนกับว่าเราไม่เคยทำบาปเลย
• เนื่องจากพระเจ้าทรงให้อภัยเราแล้ว เราจึงต้องให้อภัยตนเองด้วย

เวลานั้น เปโตรเข้ามาทูลถามพระเยซูเจ้าว่า “พระเจ้าข้า ถ้าพี่น้องทำผิดต่อข้าพเจ้า ข้าพเจ้าต้องให้อภัยเขาเจ็ดครั้งหรือ” พระเยซูเจ้าตรัสตอบว่า “เราไม่ได้บอกท่านว่า ต้องให้อภัยเจ็ดครั้ง แต่ต้องให้อภัยเจ็ดสิบครั้งเจ็ดหน”

(มัทธิว 18:21–22)

• ไม่ต้องจดจำจำนวนครั้งด้วยซ้ำ แค่ให้อภัยต่อไปเรื่อยๆ
• จากนั้นพระเยซูเจ้าทรงเล่าอุปมาเกี่ยวกับชายคนหนึ่ง ซึ่งหลังจากได้รับการยกหนี้ก้อนใหญ่ที่เขาติดค้างไว้ กลับปฏิเสธที่จะยกหนี้ก้อนเล็กให้กับคนที่ติดหนี้เขา พระเยซูเจ้าทรงกำลังแสดงให้เห็นว่า เราซึ่งเป็นคนบาปได้รับการอภัยอย่างเปี่ยมด้วยพระหรรษทานจากพระเจ้าแล้ว และกำลังได้รับการอภัยทุกวัน ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
• เราควรจะเปี่ยมด้วยพระหรรษทานในการให้อภัยผู้อื่นเช่นกัน การปฏิเสธที่จะให้อภัยแสดงให้เห็นว่าเรายังไม่เข้าใจว่าพระเจ้าทรงให้อภัยเรามากเพียงใด

แต่ถ้าท่านไม่ให้อภัย พระบิดาของท่านผู้สถิตในสวรรค์ก็จะไม่ทรงให้อภัยความผิดของท่านเช่นเดียวกัน

(มาระโก 11:26)

• พระเยซูเจ้าทรงระบุว่าการที่พระเจ้าทรงให้อภัยเรานั้นมีความเชื่อมโยงบางอย่างกับวิธีที่เราให้อภัยผู้อื่น เมื่อเรายอมรับการที่พระเจ้าทรงอภัยในทุกความผิดที่เราได้กระทำต่อพระองค์ เราควรมีความกตัญญูจนเต็มใจมอบการอภัยในรูปแบบเดียวกันให้กับผู้ที่ทำผิดต่อเรา
• การปฏิเสธที่จะให้อภัยผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าเราไม่เห็นคุณค่าของการอภัยที่พระเจ้าทรงมอบให้เรา

7. บทเริ่มต้นภาวนา